Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα album of the week. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα album of the week. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 2 Μαρτίου 2010

album of the week: duke ellington - money jungle [1962]


Το ξέρω, καθυστέρησε το άλμπουμ της βδομάδας. Ας είναι καλά μια ίωση που με ταλαιπώρησε και μου στέρησε πάσα διάθεση συγγραφής κειμένων για δίσκους. Τουλάχιστον ανέβασε την κειμενάρα του για τη jazz-funk ο winton tostello! Anyway, αυτή τη βδομάδα θα μιλήσουμε για τον πρώτο jazz δίσκο που αγόρασα ποτέ, όταν ακόμα μου φαινόταν τόσο χαώδης η jazz ως είδος που δεν ήξερα απο που να την πιάσω. Πρόκειται για το 'Money Jungle', τη συνεργασία του Duke Ellington με τον Charles Mingus και τον Max Roach το 1962.

Η πρώτη μου επαφή με τον δίσκο, η πρώτη στιγμή που διάβασα κάτι γι' αυτόν, ήταν στο κάποτε θρυλικό forum του avopolis, τα παλιά τα χρόνια. Εκεί, ο δίσκος είχε τον ρόλο της ιδανικής μουσικής που θα συνόδευε μια καλοκαιρινή βραδιά σε κάποιο νησί, στη βεράντα μαζί με ένα ποτήρι ουίσκι. Στερεότυπο.

Αυτό που στην, σχεδόν εφηβική ακόμα τότε, φαντασία μου είχε φανεί τόσο δελεαστικό (και με έκανε να αναζητήσω το 'Money Jungle'), τώρα με προβληματίζει. Κατανοώ οτι για τον πολύ κόσμο η jazz είναι μουσική για το background. Για να συνοδέψει το καλοκαιρινό ποτό του και το φλερτ του. Οπότε καλύτερα να μην βαράει πολύ ο ντράμερ, και να μην ανεβαίνει και πολύ το tempo. Για περίπλοκες αρμονίες και ενορχηστρώσεις δεν το συζητάω καν. Πιο πολλές μπαλάντες, παρακαλώ, μπορείτε;

Το 'Money Jungle', η συνεργασία τριών απο τους σπουδαιότερους μουσικούς του 20ου αιώνα, έχει μια ιδιαιτερότητα: παρόλο που τα παιξίματα σε μεγάλο βαθμό δεν είναι συμβατικά (ειδικά του Mingus, που ώρες-ώρες φτάνει στην avant-garde) - λειτουργεί στο σύνολό του τόσο καλά που, ναι, μπορεί να έχει απλώς συνοδευτικό ρόλο σε μια καλοκαιρινή βραδιά.

Αλλά ο ακροατής που δεν θα τον ακούσει ποτέ ενεργά (πόσο συνηθισμένοι είμαστε όλοι να ακούμε μουσική παθητικά, κάνοντας κάτι άλλο ταυτόχρονα), δεν θα μπεί ποτέ στο μεδούλι του δίσκου. Δεν θα προσέξει την εντελώς αντισυμβατική και συχνά διάφωνη μπασογραμμή που επιλέγει ο Mingus για να συνοδέψει την υπέροχη μελωδία του Fleurette Africaine, το ήπιο παίξιμο του Roach που θυμίζει περισσότερο κρουστά παρά swing. Πράγματι, ο Mingus δείχνει στον δίσκο αυτό τη μεγαλοφυΐα του. Με τι θράσος συνοδεύει στο εναρκτήριο blues Money Jungle, παίζοντας μονίμως off νότες ενώ ο μεγάλος Ellington εκμεταλλεύεται την αρμονική άπλα που του δίνει ο Mingus και τον φρενήρη τρόπο που οδηγεί ο Roach και, άλλοτε μελωδικά, άλλοτε ρυθμικά, κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του ακροατή.

Υπάρχουν και δύο κλασσικές συνθέσεις του Ellington στο 'Money Jungle': το Caravan και το Solitude, και οι δυο εκτελεσμένες με μεγάλη μαεστρία. Το ρυθμικό σχήμα με το οποίο ανοίγει το Caravan (και το οποίο διατηρεί στο Α μέρος της μελωδίας) ο Roach είναι αξέχαστο. Αντίστοιχα, ο λυρισμός του Solitude είναι αριστουργηματικός. Ξεκινάει μόνος του ο Ellington, με μια εκπληκτική εισαγωγή, βάζει το θέμα και αυτοσχεδιάζει πάνω του. Οι άλλοι δυο δεν μπαίνουν παρά μόνο για τα δυο τελευταία λεπτά, για να επιτευχθεί η κορύφωση.

Ανυπομονώ να έρθει το καλοκαίρι, να πάω σε ένα νησί και να ακούσω το Money Jungle παρέα με ένα ποτό.

Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2010

album of the week: rotary connection - hey love [1971]


Άλλος ένας δίσκος για τον οποίο ήθελα πολύ καιρό να γράψω. Οι Rotary Connection είναι μια μπάντα γνωστή σε αυτούς που ασχολούνται με τον μαύρο ήχο αλλά άγνωστη στο σχετικά ευρύ κοινό. Ίσως περισσότεροι να αναγνωρίσουν το όνομα της τραγουδίστριάς τους, της μοναδικής Minnie Riperton. Θα γίνω γραφικός εδω και θα αναφερθώ στην αγγελική φωνή της, εύρους πέντε οκτάβων (πρέπει να το ακούσει κάποιος για να το πιστέψει), αλλά και στον πρόωρο θάνατό της απο καρκίνο σε ηλικία 31 ετών.

Το 'Hey Love' είναι ο έκτος (και τελευταίος) δίσκος των Rotary Connection, στο εξώφυλλο του οποίου κόλλησαν - για κάποιο λόγο - το 'The New' πίσω απ' το όνομά τους. Θα ξεκαθαρίσω απο τώρα πως αυτό που λατρεύω πάνω απο όλα στον δίσκο είναι η ατμόσφαιρά του. Αυτή η μαύρη ψυχεδέλεια των αρχών του '70, τα loose παιξίματα, η απουσία των εύκολων hook, οι πολυφωνίες και τα soulful φωνητικά, τα μεγάλα σε διάρκεια κομμάτια, οι fuzzy κιθάρες, όλα με κοινό παρονομαστή (φυσικά) το groove και την, περισσότερο ή λιγότερο αισθητή, επιρροή της jazz. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει πως οι συνθέσεις καθ' αυτές υστερούν. Ίσα-ίσα. Για αρχή, εδώ περιλαμβάνεται ένα απο τα γνωστότερα κομμάτια μαύρης ψυχεδέλειας, το 'I Am the Black Gold of the Sun', που στη δεκαετία του '90 έγινε γνωστό απο τους NuYorican Soul οι οποίοι το μετέτρεψαν σε house (με εκπληκτικά αποτελέσματα). Ανοίγει ήρεμα, με δυο κλασσικές κιθάρες, ώσπου μπαίνει η γνώριμη μελωδία του πιάνου. Ακολουθεί ένα στιβαρό drum fill και μετά ακούμε τη Minnie να επαναλαμβάνει τη βασική γραμμή του κομματιού ενω μια fuzzy κιθάρα αυτοσχεδιάζει ελεύθερα. Η ατμόσφαιρα είναι στοιχειωμένη, ψυχεδελική.

Όμως δεν είναι μόνο το 'Black Gold of the Sun' που αξίζει στον δίσκο. Το 'If I Sing a Song' και το 'Hey, Love' είναι οι άλλες δύο προφανείς επιλογές για highlights. Το πρώτο, με ένα ελαφρύ samba feel, πνευστά και βιολιά είναι, ας πούμε, αντιπροσωπευτικό του ήχου της μπάντας, με τις πολύπλοκες μελωδίες, τα διάφορα μέρη και τα σκαμπανεβάσματα σε δυναμικές και διαθέσεις. Το 'Hey, Love' (με τον Sidney Barnes στα φωνητικά) ξεκινάει ως "τυπικό" 70s soul κομμάτι, στα ίχνη του Marvin Gaye της ίδιας εποχής. Θα μπορούσε κανείς μάλιστα να υποστηρίξει πως η μελωδία θυμίζει και λίγο απο Barry White! Ξεχωρίζει η καταπληκτική, ρυθμική γέφυρα, που μέσω μιας μετατροπίας επαναλαμβάνεται και οδηγεί σε αναπόφευκτη κορύφωση όταν ξαναμπαίνει η αρχική μελωδία.

Ακόμα και οι λιγότερο δυνατές συνθέσεις δεν μειώνουν την απόλαυση του δίσκου, και το οφείλουν στην ατμόσφαιρά τους, στις εξαιρετικές ενορχηστρώσεις και καταπληκτικά παιξίματα. Ειδικά αυτό το rhythm section είναι τόσο στιβαρό που στηρίζει με άνεση όλες τις πολύπλοκες μελωδίες, τα μέρη των πνευστών και τα πιο ελεύθερα μέρη των υπόλοιπων οργάνων. Το 'Hey Love' είναι ένα διαμάντι.

εδώ

Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2010

album of the week: metheny & holland & haynes - question & answer [1989]


Προσπαθώντας κάπως να πειθαρχήσω τον εαυτό μου ώστε να ανεβάζει τακτικά αναρτήσεις, σκέφτηκα να υιοθετήσω τον θεσμό του "άλμπουμ της εβδομάδας" (album of the week αγγλιστί). Ναι η ιδέα δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας και σίγουρα είναι δανεισμένη από blog όπως το φιλικό seagazing. Αλλά είναι μια καλή αφορμή να παρουσιάζω μερικούς απ' τους αγαπημένους μου δίσκους, που για τον έναν ή τον άλλο λόγο έχουν παραμεληθεί απο τούτο εδώ το blog.

Η αρχή θα γίνει με έναν απο τους δίσκους που αγόρασα τον πρώτο καιρό που ενδιαφέρθηκα για την jazz. Η συνεργασία των Pat Metheny, Dave Holland και Roy Hanes στο άλμπουμ 'Question & Answer' του 1989. Η ιστορία (και οι σημειώσεις στον δίσκο) θέλει τους τρεις μουσικούς να κανονίζουν μια μέρα "ξεσκάσματος" ανάμεσα στις προσωπικές τους υποχρεώσεις. Πήραν τα απολύτως απαραίτητα - για τον Metheny αυτό σήμαινε κιθάρα απευθείας σε ενισχυτή, χωρίς ορδές εφέ ενδιάμεσα -, κλείστηκαν σε ένα στούντιο και επί την ευκαιρία είπαν να πατήσουν και το rec. Το αποτέλεσμα; Ένας απο τους καλύτερους σύγχρονους δίσκους jazz.

Καταρχάς ο τίτλος του δίσκου 'Question & Answer' δεν είναι τυχαίος. Η τεχνική της ερώτησης και απάντησης είναι από τις θεμελιώδεις λίθους της jazz και της μαύρης μουσικής γενικότερα, με τις ρίζες της στα φωνητικά blues των νέγρων δούλων. Έτσι προετοιμάζεται ο ακροατής ότι αυτό που θα ακολουθήσει θα είναι straight-ahead jazz. Το tracklist άλλωστε, πέραν απο τις συνθέσεις του Metheny περιλαμβάνει τέσσερα standards (το Solar του Miles Davis, το Law Years του Ornette Coleman, το All the Things You Are και το Old Folks). Επίσης τα ονόματα των τριών μουσικών είναι λίγο-πολύ γνωστά σε όσους έχουν επαφή με τον χώρο της jazz: o Metheny είναι ίσως ο σημαντικότερος μοντέρνος jazz κιθαρίστας, ο Holland απο τους μεγαλύτερους σύγχρονους μπασίστες (έπαιζε στο Bitches Brew του Miles) και ο Hanes (εξήντα-τεσσάρων χρονών κατά την ηχογράφηση του δίσκου) απο τους κορυφαίους ντράμερ της jazz γενικότερα.

Ο δίσκος ξεκινάει με μια δαιμονισμένη εκτέλεση του Solar, το οποίο παρεμπιπτόντως τυχαίνει να είναι το αγαπημένο μου jazz standard. Μακριά απο την φανταστική, λυρική προσέγγιση του Miles, ο Metheny εδώ δίνει ρεσιτάλ αυτοσχεδιασμού, μελωδικότητας και εν γένει σύγχρονης προσέγγισης ενός παραδοσιακού κομματιού. Το σόλο του κυριολεκτικά δίνει την αίσθηση πως ρέει - εδώ έχει σημαντικό ρόλο και ο πεντακάθαρος ήχος του - και το interplay μεταξύ των μουσικών είναι φανταστικό. O Holland και ο Haynes πιάνουν τις φράσεις του, παίζουν με αυτές ρυθμικά, χρησιμοποιούν τις δυναμικές για να δώσουν ένταση στα πυκνά μέρη των σόλο του Metheny και το ηρεμούν όταν ο εκείνος παίζει πιο απλωμένα. Αντίστοιχα και για το άλλο, πασίγνωστο, standard - το All the Things You Are - η εκτέλεση που βρίσκεται εδώ θεωρείται απο πολλούς ως η ιδανική. Ο Metheny επίσης είναι καταπληκτικός συνθέτης, θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει πως κομμάτια όπως το τριάρι (όπως λέμε 3/4) Question & Answer και το φανταστικό Change of Heart είναι πλέον, υπο μια έννοια, jazz standards και αυτά. Οι διαθέσεις φυσικά εναλλάσσονται - οι μπαλάντες (Never Too Far Away, Old Folks και Change of Heart) είναι εκεί για να αντισταθμίσουν τα δαιμονισμένα παιξίματα στα up-tempo κομμάτια και διαθέτουν όλον τον καταπληκτικό λυρισμό και την ατμόσφαιρα που χρειάζεται.

Θα μπορούσα να μιλάω πολλή ώρα ακόμα για τον δίσκο, αλλά θα βάλω εδω τελεία. Πρόκειται για ένα απο τα πολύ αγαπημένα μου album, απο αυτά που μου έμαθαν να αγαπώ τη jazz και επιστρέφω σε αυτό συχνά.